Astudiaeth Achos 25

Mae cadeirydd y llywodraethwyr yn ymweld â’r pennaeth bob bore dydd Llun ac mae’n disgwyl i’r pennaeth glirio ei chynlluniau ar gyfer yr wythnos gydag ef. Mae hyd yn oed yn nodi’r blaenoriaethau y dylai hi, yn ei farn ef, eu dilyn. Mae’n mynnu bod y pennaeth yn cysylltu gydag ef os oes rhaid iddi fynd i gyfarfod allan o’r ysgol ac fe fydd yn dweud os ydy e’n meddwl nad ydy’r cyfarfod cyn bwysiced â gwneud pethau eraill yn yr ysgol.

Rydych yn gwybod hyn oherwydd eich bod yn gyfeillgar gyda’r pennaeth y tu allan i’r ysgol ac mae wedi ymddiried ynddoch chi. Mae’r pennaeth dan straen oherwydd y sefyllfa a dydy hi ddim yn gwybod at bwy i droi i drafod ei phryderon.

Fe fyddai’n ddoeth pe bai’r pennaeth yn trefnu cyfarfod gyda’r cadeirydd i ddatrys y sefyllfa.

Mae effeithlonrwydd y berthynas rhwng y cadeirydd a’r pennaeth yn bwysig o ran sefydlu partneriaeth lwyddiannus rhwng y corff llywodraethu a staff yr ysgol.Canllaw i Lywodraethwyr ar Rôl y Cadeirydd

Mae perthynas effeithiol rhwng y pennaeth a’r cadeirydd yn seiliedig ar ymddiriedaeth a pharch tuag rolau’r naill a’r llall. Gall y berthynas hon, ac amlder eu cyfarfodydd amrywio yn dibynnu ar:

  • personoliaethau;
  • maint a chyfnod yr ysgol;
  • y problemau sy’n wynebu’r ysgol;
  • ymrwymiadau amser y pennaeth a’r cadeirydd;
  • ydy’r pennaeth neu’r cadeirydd yn newydd i’r rôl;
  • gwaith ac ymrwymiadau eraill;
  • ydy’r ysgol yn paratoi ar gyfer arolwg ai peidio;
  • unrhyw faterion brys sydd yn wynebu’r ysgol.

Mae rhai cadeiryddion a phenaethiaid yn hoffi ymrwymo i gyfarfod rheolaidd unwaith yr wythnos neu unwaith bob pythefnos. Mae eraill yn hapus i gyfarfod ar sail ad hoc fel bo’r angen. Fe fydd cadeiryddion a phenaethiaid mewn cysylltiad rheolaidd hefyd ar y ffôn neu e-bost.

Mae gan y corff llywodraethu ofyniad statudol hefyd i sicrhau bod gan y pennaeth lwyth gwaith rhesymol i gefnogi cydbwysedd gwaith bywyd rhesymol, gan dalu sylw i iechyd a llesiant ac i ddarparu amser neilltuol i benaethiaid sydd yn cydnabod eu cyfrifoldebau arwain sylweddol dros yr ysgol.

Mae cyfyngu ar straen diangen, gweithio nifer rhesymol o oriau a diwallu galwadau’r rôl tra’n cynnal bywyd personol yn cynhyrchu arweinydd effeithiol.