Newyddion

Datblygu System Hunanwella a Arweinir gan Ysgolion yng Nghanol De Cymru

Erthygl wedi’i hysgrifennu gan Sian Johnson, Rheolwr Marchnata a Chyfathrebu, Consortiwm Canolbarth y De

Cafodd Consortiwm Canolbarth y De ei sefydlu yn 2012 er mwyn darparu her a chefnogaeth i fwy na 400 o ysgolion ym Mhen-y-bont, Caerdydd, Merthyr Tudful, Rhondda Cynon Taf a Bro Morgannwg. Fel y dengys ymchwil, y dull mwyaf effeithiol i wella ysgolion yw system wella a arweinir gan yr ysgolion eu hunain. Er mwyn darparu mecanwaith i’r ysgolion yn y rhanbarth i gyflawni gwelliant a arweinir gan ysgolion, lansiodd y Consortiwm Her Canol De Cymru (CDC).

Sefydlwyd Her Canol De Cymru ym mis Ionawr 2014 ac mae pob ysgol yn y rhanbarth wedi cael ei gosod mewn grŵp gwella ysgolion (GGY). Mae pob GGY wedi cael ei greu’n bwrpasol er mwyn dod ag ysgolion sydd heb weithio ynghyd o’r blaen at ei gilydd; er enghraifft, gallai GGY gynnwys cymysgedd o ysgolion ffydd, ysgolion cyfrwng Cymraeg, ysgolion cynradd ac ysgolion arbennig, sydd i gyd o awdurdodau lleol gwahanol.

Mae’r rhwydwaith GGY yn rhoi modd i ysgolion rannu gwybodaeth am bob agwedd ar eu hysgolion. Y GGY ei hun sy’n penderfynu sut i rannu gwybodaeth a chaiff ei lywio gan anghenion penodol ysgolion unigol ym mhob GGY; er enghraifft, gallai GGY benderfynu i ganolbwyntio ar waith gwella llythrennedd, ac o ganlyniad gallai’r GGY ymweld ag ysgol sydd ag arfer ragorol mewn llythrennedd er mwyn iddynt ddysgu o’r arfer honno a’i haddasu i’w hysgolion eu hunain.

Ynghyd â’r gefnogaeth a ddarperir i ysgolion trwy’r GGYau, mae’r Consortiwm wedi sefydlu rhwydwaith o Ysgolion Hwb. Mae Ysgolion Hwb wedi cael eu hadnabod gan y Consortiwm oherwydd eu harfer ragorol mewn maes arbennig. O ganlyniad, mae’r ysgol yn gallu darparu hyfforddiant a chefnogaeth i ysgolion eraill yn y rhanbarth. Mae Ysgolion Hwb yn cynnig nifer o raglenni sy’n canolbwyntio ar feysydd strategol gwahanol, gan gynnwys llythrennedd, rhifedd, arweinyddiaeth, dysgu ac addysgu, cau’r bwlch ac agweddau penodol ar y cwricwlwm.

Agwedd allweddol ar hunanwella yn ysgolion canolbarth y de yw datblygiad Ymholiad Cymheiriaid; sef system lle mae penaethiaid yn y rhanbarth yn ymweld ag ysgolion eraill er mwyn cynnal adolygiad o’r ysgol ‘a arweinir gan ymholiad’. Cynhelir yr adolygiad mewn amgylchedd cefnogol ac mae’r ysgolion ‘ymholi’ ynghyd â’r ysgolion ‘adolygu’ yn manteisio o’r broses hon.

Am fwy o wybodaeth am system wella a arweinir gan ysgolion yng Nghanol De Cymru, cyfeiriwch at wefan CCD

Cwestiynau y gallai llywodraethwyr eu gofyn ynglŷn â gwaith ysgol i ysgol:

  • Pa brosesau sydd ar waith yn yr ysgol i ddatblygu athrawon ac arweinwyr y dyfodol?
  • Pa bartneriaethau y mae’r ysgol yn rhan ohonynt a pha effaith gaiff hynny?
  • Pa gyfleoedd sy’n bodoli i’r pennaeth a’r uwch arweinwyr i weithio gydag ysgolion eraill a’u datblygiad eu hun – a pha gynlluniau fydd angen eu rhoi ar waith er mwyn sicrhau bod capasiti digonol a chynllunio ar gyfer olyniaeth yn bodoli?

Cadwch i fyny â datblygiadau’r Consortiwm: